Virussen blijven een grote spelbreker voor onze honingbijen. Maar… sommige koninginnen beschikken over een verdedigingsmechanisme: het Suppressed in ovo Virus Infection-kenmerk, kortweg SOV. Of een koningin dit kenmerk heeft, wordt getest door tien darreneitjes te onderzoeken op de aanwezigheid van vier bekende bijenvirussen (DWV, BQCV, ABPV en SBV). Wordt er ook maar één virus gevonden, dan spreken we van een SOV-negatief volk. Wordt er geen enkel virus aangetroffen, dan is het volk SOV-positief. Sinds 2015 wordt de SOV-status bepaald in het kader van gezondheidscontroles bij Vlaamse bijenvolken. In 2017 ging het selectieprogramma bij Honeybee Valley van start, waarbij het SOV-kenmerk meteen werd opgenomen als uitsluitingscriterium. Imkers werden afgeraden om verder te telen met SOV-negatieve moeren, en net aangemoedigd om enkel verder te werken met SOV-positieve koninginnen. Dankzij deze aanpak beschikken we vandaag over SOV-gegevens van maar liefst tien jaar (2015–2024).
Binnen het doctoraat van Emma Bossuyt werd met deze data geëvalueerd hoe virusresistentie evolueerde door het gebruik van het SOV-kenmerk binnen een selectieprogramma. Dit onderzoek werd recent gepubliceerd in het tijdschrift Insects.
De resultaten zijn veelbelovend. Doorheen de jaren nam het aantal SOV-positieve koninginnen sterk toe. Nog beter: wanneer er verder werd geteeld met SOV-positieve moeren, stijgt de kans aanzienlijk dat ook de volgende generatie SOV-positief is. Daarnaast zagen we dat niet alleen het voorkomen van virussen afnam, maar dat ook de viruslast in besmette stalen doorheen de jaren lager werd. Dat wijst erop dat de bijenpopulatie als geheel weerbaarder wordt.
Kort samengevat: gericht kweken met SOV-positieve koninginnen loont. En we verwachten dat er nog grotere stappen mogelijk zijn wanneer deze aanpak wordt gecombineerd met gericht aanparen van maagdelijke koninginnen met SOV-positieve darrenlijnen. Met deze kennis in handen zetten we een belangrijke stap richting gezondere bijen in de toekomst!
Emma zal dieper ingaan op deze resultaten op onze bijeenkomst op 14 maart met de selectiewerkgroep (meer info volgt later).
