Menu

Platform voor samenwerking

Honeybee Valley wil het probleem van de bijensterfte aanpakken door samenwerking met diverse partners

Aziatische hoornaars op heterdaad betrapt

Topo Kemmel

Steeds meer imkers krijgen te maken met een jagende Aziatische hoornaar bij hun kasten. Dat komt omdat de soort steeds meer terrein wint in Vlaanderen. Momenteel is de Aziatische hoornaar nog bezig aan een opmars vanuit Noord-Frankrijk en schuift de invasie geleidelijk aan op van west naar oost. Dat is goed te zien in de huidige invasiecijfers. Sommige imkers rapporteren dagelijks bezoeken van de hoornaar. Toch gaat het telkens om één of enkele individuen die sporadisch voor de kast verschijnen. De zware overlast die Franse en Spaanse bijenvolken moeten weerstaan blijft hier gelukkig uit.

Afbeelding: plattegrond van Kemmel met de 6 locaties waar de Aziatische hoornaar werd geobserveerd. De vliegroutes zijn in gele lijnen aangeduid. Het nest of de nesten zijn tot op vandaag nog niet gevonden.

Tabel met invasiecijfers in 2019. Een actieve haard is een denkbeeldig gebied waarin een Aziatische hoornaar in het huidige seizoen werd gesignaleerd en er vermoeden is van een nest. In dit gebied worden imkers en burgers aangemoedigd om te zoeken naar het nest. Een haard wordt als inactief beschouwd als een nest is verdelgd, als er geen vermoeden is van een tweede nest én als de gesignaleerde hoornaars op hun trouwe foerageerplek (bv aan een bijenkast) verdwijnen.

Provincie/Regio

W-VL

O-VL

VB

ANT

LIM

Vlaanderen

Wallonië

Brussel

# actieve haarden

15

8

5

2

1

33

?

3

# inactieve haarden

7

4

1

1

0

11

22 nesten verdelgd

1

Totaal

22

12

6

3

1

44

4

Kolonie in Gent (St-Anna – Ledeganck?)

Op 16 augustus werd een primair nest gemeld onder het dak van een tuinhuis in een Gentse stadstuin. Het nest werd kort daarop verdelgd in samenwerking met de brandweer. Het primair nest werd ter plaatse open gemaakt om de koningin te zoeken. Als de stichtende koningin na de verdelging dood wordt aangetroffen in het nest (tenminste vóór de herfst) dan betekent dit het eindpunt van die kolonie. Echter, de koningin werd niet aangetroffen in het nest. Meer nog, de oudste larfjes waren minstens enkele dagen oud wat ons deed vermoeden dat de koningin recent verhuisd was naar een secundair nest. 

De weken daarop werd intensief gezocht naar het secundair nest in Gentse parken waar veel bomen stonden. Twee imkers meldden intussen jagende hoornaars aan hun bijenkasten. Imker Maarten Van den Bossche kon een hoornaar op heterdaad betrappen en het karakteristieke jaaggedrag documenteren (zie video 1). Eergisteren kwam, dankzij de regionale oproep, de melding van een secundair nest in een nabij gelegen stadstuin op nog geen 60 meter afstand van het primaire nest. Het nest wordt deze week nog verdelgd.

Video 1: Het karakteristieke jaaggedrag van Aziatische hoornaars voor een bijenkast.

De hoornaar blijft als een helikopter zweven op een veilige afstand van de vliegopening van de kast. Zo probeert de hoornaar om een vliegende honingbij te verschalken. Meestal kijkt de hoornaar weg van de kast en richt zich op terugkerende bijen. Deze jaagtechniek verschilt van de inheemse Europese hoornaar, die nooit stil hangt en minder tijd voor de kast doorbrengt. Beelden gemaakt door imker Maarten Van den Bossche (Gent, 2 september 2019).

Kolonie in Kemmel

Ook in Kemmel constateren imkers voor het tweede jaar op rij jagende hoornaars. Imker Bernard Duplacie kon een hoornaar betrappen die haar prooi na vangst ontleedt (zie video 2). Bernard slaagde er ook in om na het ontleedproces de vliegroute van de hoornaar zuidwaarts te volgen richting het domein De Warande. Daar werd in de afgelopen weken al heel wat zoekwerk verricht, met verrekijker en drone, maar tot dusver zonder resultaat. Vorige week vrijdag werden nog 2 vliegroutes bepaald richting het privé terrein waar zich vorig jaar een nest bevond. Verwacht wordt dat het nest opnieuw ergens op dit terrein verscholen zit. Ook de mogelijkheid dat er 2 nesten in kemmel zijn blijft open. De topografische kaart geeft een overzicht van de vooruitgang die de imkers en bewoners van Kemmel al boekten: 6 meldingen en 4 vliegroutes. Het nest vinden is een kwestie van tijd. Don’t give up!

Topo Kemmel

Plattegrond van Kemmel met situatie Aziatische hoornaar anno 2019. De Aziatische hoornaar (H) werd op 6 plaatsen gesignaleerd, bij 3 imkers (oranje) en 3 bewoners (geel). De 3 imkers en een bewoner konden de vliegrichting waarin de hoornaar vertrekt met een prooi observeren (gele lijnen). Inmiddels werden al verschillende zoekacties gehouden naar het nest in deze vliegrichtingen (blauwe omlijning). Twee vliegroutes kruisen ter hoogte van een privé terrein, waar binnenkort opnieuw wordt gezocht. Of de linkse hoornaar bij hetzelfde nest hoort is onzeker. Grijze “N” zijn de 2 nesten die in 2018 werden ontdekt en (te laat) verdelgd.

Video 2: <opgepast, schokkende beelden!> De hoornaar ontleedt ter plaatse een honingbij.

Op enkele meters van de bijenkasten in een haag strijkt een Aziatische hoornaar neer met een vers gevangen prooi. In de anderhalve minuut ziet u het ontleedproces waarbij de hoornaar met een achterpoot aan een blad hangt terwijl ze met haar kaken en twee voorste paar poten de honingbij vermaalt. Eerst worden de pootjes van de honingbij afgebeten en vervolgens het achterlijf. Daarna wordt de prooi ontdaan van kop en vleugels. Tenslotte kneedt de hoornaar het overgebleven borststuk tot een vleesbal en vermengt die met speeksel. Met de vleesbal geklemd tussen borststuk en poten vliegt de hoornaar terug naar het nest waar een larve er zich aan tegoed doet. Beelden gemaakt door imker Bernard Duplacie (Kemmel, 5 september 2019).

Fotodonatie

Doneren

Zoeken

Doorzoek onze website

Kalender

Naderende evenementen

Archieven

Newsflash archief

Nieuws archief