Menu

Fix It

Wat kunnen imkers, landbouwers, natuurliefhebbers, beleidsmakers en burgers concreet doen om het tij te keren?

Zoeken




Maai bloemrijke graslanden om te verschralen

A050 DSC 0028

Graslanden vormen het biotoop voor heel wat zeldzame planten, dieren en paddenstoelen. En net die soorten hebben het extra moeilijk vandaag. Graslanden maaien verhindert dat ze dichtgroeien met struiken en bomen. Daarnaast is maaien de aangewezen methode om een bloemrijke vegetatie te ontwikkelen en zo het gebied geschikt te maken (of te houden) voor bijen, zweefvliegen en andere bestuivers. Mits dit correct uitgevoerd wordt, want met maaien kan ook veel mis gaan. Hou dus zeker volgende vuistregels in acht:

• Maai cyclisch gefaseerd. Dit betekent dat een deel van de vegetatie, afhankelijk van het terrein en de mogelijkheden, 15 tot 30% van de oppervlakte niet gemaaid wordt. Dit zorgt er voor dat er ook na een maaibeurt nog voedsel te vinden is. Verschillende vormen van gefaseerd maaien zoals mozaïek- of sinusbeheer (cf. Maai het gazon gefaseerd) behoren tot de mogelijkheden.

• Maaifrequentie. Op voedselrijke gronden is het vaak nodig om 2 of 3 keer per jaar te maaien, alleen al om te compenseren voor de stikstofdepositie. Is de bodem voedselarm, maai dan bij voorkeur slechts één keer per jaar.

• Maai zo laat mogelijk in het najaar. Bijen hebben voedsel nodig vanaf het vroege voorjaar tot in de nazomer. Door laat te maaien hebben eenjarige planten in het voorjaar meer kans. Maai daarom bij voorkeur pas in september, wanneer de meeste bijen hun levenscyclus voltooid hebben.

• Voer het maaisel af. Door het maaisel kort na de maaibeurt af te voeren (hooien) voorkom je dat voedingsstoffen uit de vegetatie weer de bodem in spoelen. De bodem krijgt hierdoor de kans om te verschralen, wat een gunstig effect heeft op de bloemenrijkdom.

• Niet klepelen! Klepelen is een vorm van maaien waarbij de vegetatie min of meer wordt stukgeslagen en al het maaisel blijft liggen. Dit zorgt voor verrijking van de bodem, waardoor de vegetatie sterk verruigt en dichtgroeit. Dit gaat ten koste van de bloemenrijkdom en dus van de bijen.

• Gebruik licht materieel. Zware machines drukken de bodem samen, waardoor grondnesten verloren kunnen gaan.

Insecten zijn grote slachtoffers bij machinaal maaien.

Als het maaisel onmiddellijk wordt geoogst en afgevoerd, worden zowel volwassen insecten als larven en poppen van het grasland verwijderd. Door het maaisel op z’n minst nog een dag te laten liggen, en liefst nog wat langer, voorkom je dit nadelig effect. Ideaal is om van het gemaaide gras hooi te maken, wat verschillende dagen in beslag neemt. Ook het instellen van de maaihoogte kan de impact verlagen. Als je het gras op een hoogte van 12 cm afmaait en iets trager rijdt, blijken ook veel minder insecten te sneuvelen onder de messen van het maai-element. De maaimethode die leidt tot de laagste sterfte onder insecten is de messenbalk of maaibalk. Deze machine bestaat uit messen die het gras afknippen. Zo sterft maar 20% van de aanwezige insecten. Bij de cyclo-maaier (trommel- of schotelmaaier) loopt de sterfte onder insecten op tot 60%. Het klepelmaaien, waarbij het gras in kleine stukjes wordt gehakseld, heeft de grootste impact.

Bloemenrijke graslandfase